الشيخ محمد آصف المحسني

152

انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)

بودند ، بقيه آنان همه اعتماد به نفس داشتند ؛ اما چه باعث شد كه پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم دستور جنگ را نداد ، خدا و رسولش بهتر مىدانند . به هر صورت وقتى مسلمانان با پيغمبر بيعت كردند ، زود به مكه اين خبر نشر شد ، مشركين دانستند كه مسلمانان با پيغمبرشان بيعت كرده‌اند كه تا آخرين نفس با دشمنان او بجنگند ، مشركين از خبر ترسيدند و زود عثمان را از زندان آزاد كردند و عثمان به حديبيه برگشت . بيعت رضوان و آمادگى مسلمانان در آن شرايط حساس خيلى سرنوشت ساز بود ، براى اولين بار مشركين قريش را ترسانيدند و شايد انعقاد صلح ده ساله كه معروف به صلح حديبيه است نيز در أثر همين بيعتىكه مسلمانان با پيغمبرشان كردند صورت گرفته باشد ، مشركين براى اولين بار پيمان بستند كه ده سال ديگر به مدينه حمله نمىكنند . همان‌گونه كه قبلًا عرض كردم ، صلح حديبيه خيلى بركات زياد براى مسلمانان داشت و براى پيشرفت و توسعه اسلام نيز مفيد واقع گرديد ، خداوند تبارك و تعالى در همين مورد اشاره مىكند و مىفرمايد : « لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ » خدا ازمؤمنين راضى شد . « إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ » زمانىكه در زير درخت با تو بيعت مىكردند . « فَعَلِمَ ما فِي قُلُوبِهِمْ » خدا از آن نيت‌هاى پاك كه در دل‌هاى آنان بود آگاه است ، آنان با صميم قلب با تو بيعت كردند . « فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ » خدا نيز آرامش را بر دل‌هاى آنان نازل كرد . آرامش روحى خيلى مهم است ، در جنگ‌ها آرامش درونى سر نوشت جنگ را تغيير مىدهد ، اسلحه در جنگ ضرورى است ؛ ولى حرف اول را نمىزند ، در جنگ روحيه قوى حرف اول را مىزند ، در خيلى از جنگ‌ها تعداد مسلمانان نسبت به كفار